TOROS TARIM - Uçtan Uca Tedarik Zinciri Optimizasyonu
Zorluk:
Değişen iş ihtiyaçlarına çeviklikle yanıt vermek ve brüt kâr marjlarını artıracak stratejiler geliştirmek isteyen TOROS TARIM; uçtan uca tedarik zinciri kararlarını optimize edecek bir karar destek platformuna ihtiyaç duyuyordu.

Çözüm:
Geliştirilen optimizasyon aracı, aşağıdaki süreçleri dengeleyerek en uygun karar setini oluşturur:
• Üretim kapasitelerini kaynak seçeneklerine göre dengeler.
• Hammaddeleri doğru fiyat, miktar ve rota ile tedarik eder.
• Yarı mamulleri doğru miktarlarda üretir veya satın alır.
• Bitmiş ürünler için maliyet açısından en verimli ürün reçetesini (BOM) seçer.
• En iyi kapasite dengelemesi için talebe veya stoka göre üretim yapar.
• Maliyetleri optimize etmek için dağıtım ağında ön stoklama yapar.
• Talepleri en etkili kaynak lokasyonlarından karşılar.

Sonuçlar:
7 milyon değişken ve 1 milyondan fazla kısıttan oluşan tedarik zinciri optimizasyon modeli, IBM ILOG CPLEX üzerinde çalışarak satın alma, üretim, depolama ve dağıtıma ilişkin optimum kararları 15 dakikanın altında sunmaktadır. Stratejik planlama ekibi; "senaryo analizi" (what-if) yapabilen bu benzersiz araç sayesinde değişken piyasaya dinamiklerine uyum sağlamakta, brüt kâr marjını ve varlık kullanımını artırmaktadır.

ESAN ECZACIBAŞI - Reçete Optimizasyonu
Zorluk:
Yeni çıkarılan hammaddelerin kimyasal ve fiziksel özelliklerindeki değişkenlikler, planlamacıları reçeteleri sık sık değiştirmeye zorluyordu. Hedef; kimyasal ve fiziksel özellikler kalite hedeflerine uygun kalırken, en düşük maliyeti sağlayan ideal hammadde karışımını bulmaktı. Sınırlı hammadde stokları ve reçete içeriğine bağlı işleme süreleri gibi kısıtlar süreci daha da karmaşıklaştırıyordu. Tüm bu zorluklar, reçete planlamasını geçmiş deneyimlerin tekrarına dönüştürmüştü; bu durum tatmin edici sonuçlar verse de uzun hesaplama sürelerine ve optimal çözümün kaçırılmasına bağlı fırsat maliyetlerine yol açıyordu. Rekabetçi kalabilmek için dijital bir dönüşüm şarttı.

Çözüm:
Veriye dayalı yönetimi benimseyen bir liderlik vizyonuyla, optimum harmanlama reçeteleri oluşturmak için IBM ILOG CPLEX üzerinde sofistike bir çözüm geliştirildi. Bu çözüm, malzeme maliyetlerini ve ürün kalitesine yansımalarını anlık olarak görme imkanı sağladı. Kullanıcı dostu bir arayüzle desteklenen bu analitik araç, kullanıcıların veri yönetmekle vakit kaybetmek yerine tüm iş gereksinimlerine uygun optimum karışımı hesaplamasına odaklanmasını sağladı. Ayrıca sunulan hassasiyet analizi yaklaşımı ile planlamacılar, kısıtlar esnetildiğinde maliyet ve kalite göstergelerinin nasıl değiştiğini şık bir şekilde raporlayabilir hale geldi.

Sonuçlar:
SELCO’nun tedarik zinciri deneyimi ESAN için fark yarattı. Basit bir reçete optimizasyonu fikri; tedarik kısıtlarını analiz eden, üretim kapasitesini artıran ve talebi arz ile daha iyi hizalayan geniş kapsamlı bir sonuca dönüştü. %14 daha düşük maliyetli optimum reçete ve diğer tüm uygulanabilir senaryolar sadece birkaç dakika içinde hesaplanabilir hale geldi. Bu yetkinlik, yeni ürün geliştirme döngüsünü ciddi oranda kısaltırken, planlamacıların inovatif görevlere vakit ayırmasını sağladı. Üst yönetim ise artık stratejik ve taktiksel kararlara daha net odaklanabiliyor.

ESAN ECZACIBAŞI - Yeraltı Maden Planlama ve Çizelgeleme
Zorluk:
ESAN Maden, Türkiye'nin en derin kurşun ve çinko madenini işletmektedir (90 km'yi aşan tünel ağı ve 7/24 üretim). Temel zorluk; sınırlı sayıdaki uzman ekipman filosu tarafından yürütülen ve birbirine bağlı çok sayıda görev (sondaj, patlatma, nakliye vb.) için verimli kısa vadeli çizelgeler oluşturmaktı. Tek şeritli yeraltı yolları, ekipman arızaları gibi anlık kesintiler ve değişken görev süreleri planlamayı zorlaştırıyordu. ESAN'ın şu yetkinliklere sahip veriye dayalı bir çözüme ihtiyacı vardı:
• Canlı operasyonel verileri (konum ve durum) entegre etmek
• İSG (HSE) standartlarına (örn. patlatma güvenli bölgeleri) uymak
• Koşullar değiştiğinde çizelgeleri gerçek zamanlı olarak yeniden optimize etmek

Çözüm:
IBM ILOG CPLEX kullanılarak "Kısıt Programlama" (Constraint Programming) yaklaşımı uygulandı ve ESAN'ın sistemlerine entegre edildi. Çözümün temel taşları:
• Gerçek Zamanlı Veri Entegrasyonu: Ekipman konumu, görev ilerlemesi ve arıza durumları anlık olarak sistemden çekildi.
• Gelişmiş Çizelgeleme Modeli: Her maden aynası (face) için görev sırası, patlatma pencereleri ve seyahat süreleri haritalandı.
• Hızlı Yeniden Optimizasyon: Arıza gibi durumlarda alternatif çizelgelerin dakikalar içinde oluşturulması sağlandı.
• Kullanıcı Dostu Arayüzler: Görev atamaları ve bildirimler, saha araçlarındaki tabletlere ve operatörlere anlık olarak iletildi.

Sonuçlar:
• Döngü Süresinde %15 Azalma: Atıl süreler ve trafik çakışmaları minimize edilerek operasyon hızı artırıldı.
• Gelişmiş Kaynak Kullanımı: Ekipmanların boşta kalma süreleri neredeyse sıfırlandı, üretim hedeflerine sistematik olarak ulaşıldı.
• Çevik Planlama: Yeni senaryoların 5 dakikanın altında çalıştırılabilmesi, planlamacıların aksaklıklara anında uyum sağlamasını sağladı.
• Veri Kalitesinde Artış: Proje, veri yakalama ve doğrulama süreçlerinde iyileşme sağlayarak kurumsal raporlama standartlarını yükseltti.

SELCO IBM Teknoloji Kütüphanesi
IBM teknolojileri ve SELCO'nun sektörel çözümleri hakkında daha derinlemesine bilgi edinmek için aşağıdaki dokümanları inceleyebilirsiniz.
Ürün Broşürleri:
• IBM watsonx.ai - Enterprise AI Studio: İşletmeler için üretken yapay zeka geliştirme rehberi.
• IBM watsonx Orchestrate - Dijital İşgücü: İş süreçlerinizi otomatize etmenin yolları.
• IBM watsonx.governance - AI Yönetişimi: Yapay zeka uyumluluk ve risk yönetimi.